ภาพรวม — Work Permit vs Non-B Visa
กฎหมายไทยแยก ‘สิทธิทำงาน’ (กรมการจัดหางาน, กระทรวงแรงงาน) กับ ‘สิทธิอยู่ในไทย’ (สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง, ตม.) — ดังนั้นชาวต่างชาติที่ทำงานต้องมีทั้ง 2 ใบเสมอ
Non-B Visa = ใบอนุญาตเข้า/อยู่ในไทย (ตม.) ส่วน Work Permit = ใบอนุญาตทำงาน (กรมการจัดหางาน) — ขาดอย่างใดอย่างหนึ่งถือว่าผิดกฎหมาย ปรับสูงสุด ฿100,000 + ห้ามเข้าไทย 5 ปี
เงื่อนไขนายจ้าง — ก่อนจ้างต่างชาติได้
ข้อยกเว้น: บริษัท BOI, IEAT, ROH/IBC, JV Treaty of Amity (US) ไม่มีข้อจำกัดสัดส่วนพนักงานไทย
- บริษัท: ทุนจดทะเบียน ≥ ฿2,000,000 ต่อ ต่างชาติ 1 คน
- พนักงานไทย ≥ 4 คน (เต็มเวลา ขึ้นทะเบียนประกันสังคม ≥ 3 เดือน) ต่อ ต่างชาติ 1 คน — ถ้าต่างชาติสมรสคนไทย ลดเหลือ 2 คน
- ภาษีที่นำส่งสรรพากร ≥ ฿5,000,000/ปี (สำหรับขอเพิ่มจำนวนต่างชาติเกินเกณฑ์)
- ที่ตั้งสำนักงาน ‘จริง’ — ตม. อาจไปตรวจ on-site แบบไม่นัด
- อาชีพต้องห้าม 40 อาชีพ (พ.ร.ฎ. 2522) — รวมงานช่างไม้, งานขายหน้าร้าน, งานช่างตัดผม, งานนวด ฯลฯ
Step-by-Step — ตั้งแต่ Non-B จนได้ใบเหลือง
- Step 1: นายจ้างยื่น ‘แบบ ตท.3’ ขอรับ Letter of Approval — กระทรวงแรงงาน (15 วันทำการ)
- Step 2: ลูกจ้างยื่น Non-B Visa ที่สถานทูตไทยต่างประเทศ (Single Entry 90 วัน ฿2,000 / Multi Entry 1 ปี ฿5,000)
- Step 3: ลูกจ้างเข้าไทยภายใน 90 วัน
- Step 4: ภายใน 30 วันหลังเข้าไทย ยื่นขอ Work Permit ที่กรมการจัดหางาน — เอกสาร: passport, รูป, ใบรับรองแพทย์, สัญญาจ้าง, ตท.1
- Step 5: รอ 7–15 วันทำการ ได้ ‘ใบเหลือง’ (เล่มเหลือง) ค่าธรรมเนียม ฿3,000 (1 ปี)
- Step 6: ขอต่อ visa เป็น 1 ปี ที่ ตม. ค่าธรรมเนียม ฿1,900 + เอกสารบริษัท + WP ตัวจริง
- Step 7: รายงานตัว 90 วัน ที่ ตม. (TM47) — ทุก 90 วัน ไม่งั้นปรับ ประเมินราคาฟรี
- Step 8: Re-entry Permit ฿1,000 (single) / ฿3,800 (multi) ถ้าออกนอกประเทศ
เอกสารต้องเตรียม — Checklist สมบูรณ์
- ลูกจ้าง: passport อายุ ≥ 18 เดือน + รูป 4×6 ซม. 3 รูป (พื้นหลังขาว ไม่ใส่แว่น) + ใบรับรองแพทย์ (รพ.รัฐ/เอกชน อายุ ≤ 30 วัน) + วุฒิการศึกษา + Resume
- นายจ้าง: หนังสือรับรองบริษัท ≤ 6 เดือน + บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) + งบการเงินปีล่าสุด + ภ.พ.20 + ภ.พ.30 ย้อนหลัง 3 เดือน + สปส.1-10 ย้อนหลัง 3 เดือน + สัญญาจ้าง (TH+EN) + แผนที่บริษัท + รูปสำนักงาน
- ตำแหน่งงาน: Job Description รายละเอียดเกิน 1 หน้า + เหตุผลทำไมต้องจ้างต่างชาติ
BOI Smart Visa — ทางลัดสำหรับ Highly Skilled
Smart Visa S/T/I/E/O เป็นวีซ่าทำงาน 1–4 ปีโดยไม่ต้องขอ Work Permit แยก — เปิดให้ชาวต่างชาติใน 11 อุตสาหกรรม S-Curve (Digital, Biotech, Robotics, Aerospace, Smart Electronics ฯลฯ)
- Smart T (Talent): เงินเดือน ≥ ฿100,000/เดือน + ทำงานในอุตสาหกรรมเป้าหมาย — 4 ปี
- Smart I (Investor): ลงทุน ≥ ฿20 ล้าน ใน BOI company — 4 ปี
- Smart E (Executive): ปริญญาตรี + ตำแหน่งบริหาร + เงินเดือน ≥ ประเมินราคาฟรี ปี
- Smart S (Startup): มีเงินฝาก ≥ ฿600,000 + ผ่าน DEPA/NIA — 1 ปี
- Smart O (Other / family): คู่สมรส + บุตรของ Smart Visa holder
- ไม่ต้องรายงานตัว 90 วัน + multi re-entry + คู่สมรสทำงานได้
LTR Visa — 10 ปี (Game Changer 2022+)
- Wealthy Global Citizen: assets ≥ $1M + รายได้ ≥ $80,000/ปี + ลงทุนในไทย ≥ $500,000
- Wealthy Pensioner (≥ 50 ปี): รายได้ pension ≥ $80,000/ปี
- Work-from-Thailand: ทำงานบริษัทต่างประเทศ revenue ≥ $150M ใน 3 ปีที่ผ่านมา + เงินเดือน ≥ $80,000/ปี
- Highly Skilled: ทำงานใน target industries + เงินเดือน ≥ $80,000/ปี + ปริญญาโทขึ้นไป
- สิทธิประโยชน์: 10 ปี + Work Permit อัตโนมัติ + ภาษี 17% (เฉพาะ Highly Skilled) + Fast-track airport + ไม่ต้องรายงาน 90 วัน
การต่ออายุและการเปลี่ยนนายจ้าง
WP ปกติต่ออายุที่กรมการจัดหางานก่อนหมด 30 วัน ค่าธรรมเนียม ประเมินราคาฟรี + Non-B visa ต่อที่ ตม. ค่าธรรมเนียม ฿1,900 — เอกสารใกล้เคียงปีแรกแต่ต้องเพิ่ม Tax filing (ภ.ง.ด.91) ของลูกจ้าง
เปลี่ยนนายจ้าง: ต้องยกเลิก WP เก่าก่อน (นายจ้างเก่าออก ‘ใบใบลาออก’) แล้วยื่นใหม่ภายใน 15 วัน — ถ้าเกินต้องออกประเทศและยื่น Non-B ใหม่