หย่า 3 แบบในไทย
- หย่ายินยอม (มาตรา 1514): ยื่นที่อำเภอ · ทั้งคู่ + พยาน 2 คน · 1 วันเสร็จ · ฿20
- Proxy divorce: ฝ่ายต่างประเทศ POA notarized + Apostille → ตัวแทนยื่นแทนได้ที่อำเภอ
- หย่าฟ้อง (มาตรา 1516): ศาล · 10 เหตุ (ชู้, ทำร้าย, ทอดทิ้ง 1 ปี, แยก 3 ปี ฯลฯ) · 1-3 ปี
Custody best interest checklist
ป.พ.พ. 1520+1566: ศาลพิจารณา (1) ความผูกพัน (2) สภาพการเลี้ยงดู (3) ความสามารถ (4) ความปรารถนาบุตร (อายุ 7+)
Joint custody (อำนาจปกครองร่วม): รับรองตั้งแต่ฎีกา 2014 · เพิ่มขึ้น post-2020
International custody: foreign court order ไม่ self-executing · ต้อง re-litigate · ยกเว้นเข้า Hague
Child psychologist report + social worker assessment สำคัญ · pack ฿35K-120K
Hague Child Abduction Convention — return order
- Central Authority ไทย: กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.)
- File petition ที่ Central Authority ประเทศต้นทาง → ส่งต่อ พม. → ฟ้องศาลเยาวชนและครอบครัว
- Habitual residence test: เด็กอยู่ที่ไหนก่อนถูกพา? · wrongful removal/retention ถ้าไม่มี consent
- Defenses Art. 13: grave risk, child objects (mature), settled > 1 ปี · ศาลตีความเคร่ง
- Timeline target 6 สัปดาห์ · ในไทยเฉลี่ย 4-12 เดือน · appeal ภายใน 1 เดือน
ค่าเลี้ยงดูบุตร (child support)
ป.พ.พ. 1564: บิดามารดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรจนบรรลุนิติภาวะ (20 ปี) หรือสำเร็จการศึกษา
คำนวณ: 20-30% ของรายได้ผู้จ่าย (rule of thumb) · ศาลปรับตาม need
Enforcement: หักเงินเดือน · ออกหมายจับถ้าไม่จ่ายเกิน 3 ด. · interpol ถ้าหนีต่างประเทศ
Foreign support order: ขึ้นทะเบียนผ่าน reciprocity (UK, NZ, AU MOU) · US ไม่มี ต้อง re-litigate