Climate Change Act 2025 กรอบใหญ่
พ.ร.บ. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2568 มี 12 หมวด · ตั้ง ‘คณะกรรมการนโยบายฯ’ มีนายกฯ เป็นประธาน · สำนักงาน DCCE เป็น secretariat
เป้าหมาย: Carbon Neutrality 2050 · Net Zero 2065 (NDC ปรับ ก.ย. 2024) · ลด GHG 30-40% ภายใน 2030 เทียบ BAU
Carbon Tax mechanism
ใช้รูป excise tax (พ.ร.บ. ภาษีสรรพสามิต) — ไม่ใช่ภาษีใหม่แยก · กรมสรรพสามิตเก็บที่ refinery ตามอัตรา ฿200 × emission factor ของน้ำมันแต่ละชนิด
เบนซิน: 2.19 kgCO2/ลิตร × ฿200/1000 = ฿0.438/ลิตร · ดีเซล: 2.68 kgCO2/ลิตร = ฿0.536/ลิตร
Revenue recycling: 50% Climate Fund · 30% green innovation grant · 20% just transition (worker support)
Emission Trading Scheme (ETS) Phase 2
Cap-and-trade ตาม EU ETS model · ครอบคลุม installation ที่ปล่อย > 25,000 tCO2e/ปี
Free allocation 80% Year 1 · ลดเหลือ 0% ภายใน 10 ปี · ส่วน auction รายได้เข้า Climate Fund
Compliance: surrender allowance เท่ากับ verified emission ภายใน 30 เม.ย. ของปีถัดไป · ขาดจ่าย ฿4,000/tCO2e (≈ €100 ตามมาตรฐาน EU)
CBAM (EU Carbon Border Adjustment) ผลกระทบไทย
CBAM Regulation (EU) 2023/956 บังคับ definitive 1 ม.ค. 2026 (transitional 2023-2025 แค่ reporting)
ผู้นำเข้า EU ต้องซื้อ CBAM certificate ราคาเท่า EUA (≈ €70-90/tCO2) ลบด้วย carbon price ที่จ่ายในประเทศต้นทาง
ไทยมี Carbon Tax ฿200 (~€5.5) — ลด CBAM ได้บางส่วน · ผู้ส่งออกต้อง verify embedded emission โดย accredited verifier
ขอบเขต CBAM 6 sectors + ผลกระทบไทย
- Iron & Steel — ไทยส่งออก EU ~$800M/ปี — กระทบหนักสุด
- Cement — ส่งออก ~$50M — ปรับ formula ลด clinker
- Aluminium — ~$200M — energy-intensive ต้องลด Scope 2
- Fertilizers, Hydrogen, Electricity — กระทบน้อยกว่า
- ระยะ 2 (post-2030): polymer, organic chemicals — รอ European Commission review
Compliance checklist สำหรับผู้ประกอบการ
- 1) GHG inventory ตาม ISO 14064-1 หรือ TGO methodology
- 2) Internal carbon pricing (shadow price) ประเมินราคาฟรี สำหรับ investment decision
- 3) Sustainability-linked loan / green bond — ดอกเบี้ยลดถ้า hit KPI
- 4) Procurement clause — supplier ต้อง report Scope 3
- 5) Disclosure ตาม Set Sustainability Reporting Standard (SSRS) อิง ISSB IFRS S1/S2